Nieuws

UITVAARTPOLIS: DE MONEYMAKER VAN 2009?

In een kritische column in NRC-Handelsblad van 15 november besteedt financieel deskundige Erica Verdegaal aandacht aan de wereld van de uitvaart en (vooral) de uitvaartverzekeraars. De assurantiebranche doet er volgens haar weinig aan om de prijzen laag te houden en levert voor de hoge verzekeringspremies overwegend schraal werk af. Hieronder fragmenten uit haar column. Het hele verhaal vindt u op haar weblog

Een uitvaart in een creatief beschilderde kist, vervoerd in de bestelbus van je zwager en liefdevol ten grave gedragen door naasten, die daarna uithuilen in je stamcafé. Zo doen we dat niet in Nederland. Nee, een Hollandse kraaienmars start in het kantoortje van een assurantietussenpersoon, die achter zijn pc-tje hijgerig hoopt dat je kiest voor de duurste kist met lijkwade (€ 1750), opbaring in een rouwcentrum met luxe catering (€ 850), een kistbedekkend bloemstuk (€ 350), een druk bezochte koffietafel (€ 3500), een half uurtje extra in de koffiekamer (€ 180), en vervoer per uitvaartbus (€ 950), motor (€ 925), rouwcaravan
(€ 425) danwel koets (€ 950). De gewiekste uitvaartconsulent weet de vermeende kosten van je laatste feestje op te schroeven tot tien mille. Daarvoor betaal je, volgens hun uitvaartcalculator, bijvoorbeeld € 487,54 per jaar, decennialang. Of eenmalig een dikke vijf mille.

Denk niet dat daarmee alles geregeld is. Een uitvaartpolis is net een teakhoutbelegging. Je fourneert kapitaal, waar je aanbieder tientallen jaren mee mag spelen. Blijken de beloofde diensten in 2040 of 2050 tegen te vallen, dan is je tussenpersoon al lang met pensioen, zijn eikenfineer kisten verboden, is koffie met cake uit de tijd, je verzekeraar overgenomen of failliet, en is steevast alles véél duurder geworden.

De uitvaartpolismarkt is vrijwel geheel in handen van Dela, Monuta, Aegon, Yarden en Ardanta. Deze branche doet, ondanks hun 10 miljoen trouwe klanten, blijkbaar weinig om de prijzen laag te houden. Een basisbloemstuk kost € 140 en vijftig zelf ontworpen rouwkaarten € 330. Een simpele kist doet zelfs € 890, terwijl woonwarenhuis Ikea slechts € 35 vraagt voor een Billy-boekenkast van vergelijkbaar materiaal.

Een droevig bijverschijnsel van de polisindustrie is dat ontslapen Nederland fabrieksmatig wordt weggewerkt met twee korte toespraakjes in een kale aula bij een imitatiehouten kist met catalogusbloemstuk plus linttekst nummer 47. Om na de koffie met plakje cake (€4,65) haastig plaats te maken voor het volgende rouwgezelschap in de hal.

En toch verwachten tussenpersonen dat de uitvaartpolis de moneymaker van 2009 wordt. De handel in hypotheken en woekerpolissen ligt namelijk op zijn gat. Extra omzetverlies dreigt doordat intermediairs vanaf januari eerlijk moeten gaan opbiechten hoeveel ze opstrijken van complexe financiële producten. Door een kronkel in de wet worden uitvaartpolissen als niet-complex geclassificeerd. Daarom hoeft een uitvaartpolisverkoper geen vakdiploma’s te hebben, terwijl hij legaal mag verzwijgen dat hij van 10 mille verzekerd uitvaartkapitaal tot €900 opstrijkt. De polisverkoop krijgt nog een extra zet doordat een uitvaartkoopsom dit jaar voor het laatst fiscaal aftrekbaar is als buitengewone last. Daarnaast wordt de uitvaartpolis momenteel massaal aan de deur verkocht in achterstandswijken, aldus Pieter Lijessen van intermediair NHP. Allochtonen wordt daar wijsgemaakt dat ze slechts met polis eeuwige rust vinden in hun thuisland.

De uitvaartbranche draait op angst, schuldgevoel en onwetendheid. We laten ons aanpraten dat een laatste reis deskundige begeleiding vergt, maar wettelijk mag alles, zolang je het begraven of cremeren overlaat aan de professionals. Je mag zelf een kist of baarplank timmeren, zelf (met de overlijdenspapieren van de schouwarts) aangifte doen bij de gemeente, zelf een verlof tot begraven of cremeren afgeven bij een crematorium of begraafplaats, een overledene zelf verzorgen en thuis opbaren, zelf uitvaartkaarten mailen, een bloemstuk schikken uit eigen tuin, je dierbare vervoeren met de SUV van de buren en je bezoek thuis of in het café onthalen.

top

HOE OVERLEEF IK DE ERFENIS?

Vrijwel iedereen krijgt in zijn leven te maken met het afhandelen van een erfenis. Wat brengt dat met zich mee? Waarom wordt er zoveel geruzied en hoe kun je dat voorkomen of oplossen? Daphne Riksen heeft hierover een praktisch boek met veel tips en ervaringen geschreven.

Vroeg of laat krijgen we er allemaal mee te maken: een sterfgeval in de directe omgeving. Ook al was de dood verwacht, het is toch altijd een schok. En nadat de dringende zaken rond het afscheid zijn geregeld en de overledene is begraven of gecremeerd, wordt u als nabestaande geconfronteerd met een grote hoeveelheid administratieve rompslomp.

Uit onderzoek blijkt dat nalatenschappen de laatste jaren vaker tot ruzie leiden. Vooral tussen broers en zussen kunnen de emoties hoog oplopen. In 'Hoe overleef ik de erfenis?' vindt de lezer talrijke tips over het zonder problemen afhandelen van een erfenis, maar ook over wat u kunt doen als het toch uit de hand loopt.

top

VINGERAFDRUK MET AS OVERLEDENE OM JE HALS

Yarden Uitvaartverzorging heeft een hangertje geïntroduceerd met daarin een vingerafdruk en as van een overledene verwerkt. De as wordt in kunststof gegoten en kan aan de achterkant van het sieraad zichtbaar blijven. Nabestaanden die dat niet willen kunnen een gouden of zilveren plaatje laten monteren.

Een jaar geleden is dit nieuwe nagedachtenis-sieraad als proef in het assortiment van Yarden Uitvaartverzorging opgenomen. Sindsdien is het uitgegroeid tot één van de populairste sieraden van de collectie en wordt het landelijk geïntroduceerd. Zelfs meerdere nabestaanden van één overledene kiezen ervoor om op deze bijzondere wijze hun dierbare bij zich te dragen.

Yarden Uitvaartorganisatie biedt verzekeringen, verzorging en voorlichting aan. Yarden telt circa 870.000 verzekerden met 18 crematoria, beschikt over 45 uitvaartcentra en is betrokken bij ruim 35.000 crematies en uitvaarten per jaar.

top

KEUZES VOOR HET STERVEN

Van stervens- en rouwbegeleider Monique Mortier is onlangs het boek 'Keuzes voor het sterven' verschenen. Hierin vindt de lezer uitgebreide informatie over het voorbereiden op de eigen dood of die van een naaste.

De dood is voor veel mensen een moeilijk onderwerp om over na te denken of over te praten. Het boek 'Keuzes voor het sterven' helpt om de lezer om zich geestelijk voor te bereiden op de eigen dood of die van een dierbare. Het gaat over alle voorbereidingen die u kunt treffen om uw eigen sterven, het afscheid en de verdere afhandeling helemaal volgens uw eigen wensen te laten verlopen.

Naast de emotionele keuzes gaat Monique Mortier ook in op de praktische keuzes die gemaakt kunnen worden. Onderwerpen als orgaandonatie, een zorgverklaring, de invulling van de uitvaart en nazorg worden vanuit verschillende visies belicht, zodat u zich bewust wordt van de keuzevrijheid die er is om ook het levenseinde op eigen wijze in te vullen.

top

FAIRTRADE KHADIKATOENWADE SUCCESVOL

Monique Rang van Wikkelgoed introduceerde een nieuwe lijkwade, die succesvol blijkt te zijn. De wade van Khadikatoen wordt zeer gewaardeerd vanwege zijn levendige uitstraling en het verhaal erachter.

Deze bijzondere wade wordt geweven in Bangla Desh door wevers (m/v) in opleiding, die daardoor een eigen bestaan kunnen gaan opbouwen. Ook de spinners, die de inslagdraad met de hand spinnen, krijgen een eerlijk salaris. Een fairtrade product dat Wikkelgoed verwerkt tot een dikke wade. Meer informatie over de producten van Wikkelgoed vindt u hier

top

EEN MODERNE GRAFTEMPEL

Genius Loci, begraafplaatsadviseurs uit Boxtel, hebben onlangs een nieuw concept geïntroduceerd: de graftempel Palenque. Palenque is een nieuwe vorm om grafkisten en urnen te bewaren. De moderne graftempel lost enkele nadelen op van traditionele begraafplaatsen.

Begraafplaatsen nemen veel dure ruimte in beslag, belasten het milieu, en kennen hoge beheer- en exploitatielasten. Begraafplaatsen worden dan ook steeds intensiever ingericht. Ondanks deze verdichting vergt de traditionele vorm van begraven vele tienduizenden vierkante meters aan schaarse ruimte. De graftempel Palenque kan een oplossing betekenen voor deze nadelen. Een graftempel met hoge architectonische waarde appelleert daarnaast aan de sterk toenemende behoefte om met meer allure te worden begraven of bijgezet.

Loopgalerijen

In het ontwerp van Palenque zijn trapsgewijze verdiepingen met loopgalerijen gepland. Daardoor ontstaat een piramidevorm. In de galerijen zijn rijen grafkasten aangebracht. Een beluchtingsysteem met filters zorgt daar voor een ideale omstandigheden. Op de voorkant van elke grafruimte is plaats voor een gedenkplaat. Deze vormt het symbool om de overledene te herdenken en is vergelijkbaar met een grafsteen.

Multifunctioneel

Liften en statige trappartijen bieden toegang tot de galerijen. Het zijn royale, overkapte wandelgangen met zitgelegenheden. Door de ruime opzet kunnen nabestaanden op een aansprekende manier afscheid nemen, en later de overledene rustig en waardig gedenken. Aan de binnenkant van de verdiepingen en galerijen ontstaat een ruimte die geschikt is voor diverse doeleinden. Zoals verzorgings- en rouwkamers, een aula en zelfs een crematorium. Samen vormen ze een multifunctioneel uitvaartcentrum, waar de uitvaartplechtigheid en de begrafenis zelf onder de beslotenheid van één dak kunnen plaatsvinden.

Mayastad

Palenque, genoemd naar een oude Mayastad met een veelheid aan paleizen, tempels en piramides, is bedacht en ontworpen door Wilfred Hilbers, ontwerper bij Adviesburo De Meent en gespecialiseerd in het (her)ontwerpen van begraafplaatsen. Opdrachtgever Genius Loci heeft tot doel de kwaliteit, uitstraling en variëteit van begraafplaatsen te verhogen. Inmiddels is het bedrijf in gesprek met diverse gemeenten over de bouw van een Palenque.

top

RUIMTEREIS ALS LAATSTE REIS

Weinig mensen weten het, maar het is reeds sinds 1996 mogelijk om (een deel van) de verbrande resten van overledenen in de ruimte te lanceren, in een baan rond de aarde te brengen, naar de Maan of zelfs buiten ons zonnestelsel te brengen.

De Amerikaanse organisatie die zich bezighoudt met het organiseren van asverstrooiing in de ruimte biedt sinds kort haar verschillende vluchtprogramma's ook in het Nederlands aan op www.celestis.com De kosten van een postume lancering bedragen tussen de 5.000 en 12.500 dollar.

Uw ster aan de hemel

De deelnemers aan de programma's van Celestis komen onder andere uit de Verenigde Staten, Duitsland, Japan, China en Nederland. Biografieën van deelnemers aan eerdere reizen zijn in een speciale Online Herdenkingshal te lezen. Een van de bekendste postume ruimtereizigers is Timothy Leary, filosoof van de hippie-generatie.

top

CRYOMEREN: OPTIE VOOR DERDE UITVAARTVORM?

Yarden Uitvaartverzekering & -verzorging werkt aan de ontwikkeling van vriesdrogen als mogelijke nieuwe vorm van lijkbezorging. Het gaat om een vinding van de Zweedse biologe Susanne Wiigh-Mäsak. Volgens Yarden zal het naar verwachting binnen één tot twee jaar mogelijk zijn om met deze techniek de eerste uitvaart te realiseren. Onderzoek van een Delftse hoogleraar wijst echter uit, dat vriesdrogen - ook wel cryomeren genoemd - meer milieubelastend is dan begraven of cremeren. De vraag is dan ook, of deze vorm van uitvaart in Nederland zal worden toegestaan.

Vriesdrogen

Naast begraven en cremeren zou de vriesdroogtechniek (lyofilisatie, ook wel cryomeren genoemd naar het Griekse kruos voor ‘ijs, vorst’) wel eens de derde vorm van uitvaart kunnen worden waar mensen op afzienbare tijd voor kunnen kiezen.
Sinds enkele jaren wordt reeds bij meer dan de helft van de uitvaarten gekozen voor cremeren.

	1. Kist en lichaam worden gekoeld tot min 18 graden Celsius.	De term 'vriesdrogen' is eigenlijk geen juiste benaming, omdat het maar een deel van het proces dekt. Eerst worden de stoffelijke resten gekoeld tot min 18 graden Celsius.
	2. De kist wordt in een bad met vloeibare stikstof gedompeld (min 196 gr. C), waardoor het geheel broos wordt.	Dan worden kist en resten in een bad met vloeibare stikstof gedompeld. Het geheel wordt zo bij een temperatuur van min 196 graden C broos. Met geluidsgolven worden de overblijfselen tot poeder getrild.
	3. Met geluidsgolven worden de broos geworden restanten uiteen getrild tot poeder.
	4. Na verwijdering van niet-organische stoffen (protheses) gaat het droge, geurloze poeder in een biologisch afbreekbaar kistje.	Het resterende (ca. 30 procent van het oorspronkelijke volume) kan in een kistje van biologisch afbreekbaar materiaal worden geborgen en bijgezet in een tijdelijk graf.
	5. Het kistje wordt begraven. Een andere mogelijkheid is om (een deel van) het poeder in een sierurn of medaillon te bewaren.	Onder normale natuurlijke condities, en wanneer in de bovenste grondlaag wordt begraven, is reeds na een half jaar van het poeder niets meer over. Dit wordt veroorzaakt door organische processen in de grond.

Optimisme gerechtvaardigd?

Juridische deskundigen tekenen bij de plannen van Yarden aan, dat het niet erg waarschijnlijk is, dat reeds op korte termijn deze vorm van uitvaart wordt toegestaan. De bestaande Wet op de Lijkbezorging biedt geen ruimte voor andere vormen van uitvaart dan cremeren en begraven. Een nieuwe wettelijke regeling kan soms jaren van voorbereiding vergen.
Ook de technische kant is nog onvoldoende ontwikkeld. In feite verkeert het proces nog in het stadium van een idee. Wel zijn er proeven gedaan met dieren, maar over de resultaten is nog geen wetenschappelijke verantwoording afgelegd. Doorgaans betekent dit, dat er nog geen concreet uitzicht op succesvolle toepassing is.
Het feit dat de Zweedse bedenker van het proces niet in een universitair milieu opereert wekt enige reserve. En tenslotte zijn er vraagtekens bij de milieuvriendelijkheid van het proces. Milieudeskundige professor Lucas Reijnders heeft er op gewezen, dat er veel energie wordt gebruikt bij het proces. Voorts vraagt hij zich af, of behalve kwik en resten van chirurgische metalen in de overblijfselen ook aanwezige cadmium- en looddelen worden verwijderd. Een andere hoogleraar, Han Remmerswaal van de Universiteit Delft, heeft een vergelijkend onderzoek gedaan naar de milieubelasting van de verschillende vormen van lijkbezorging. Vriesdrogen kwam zeer ongunstig uit dat onderzoek: het zou zelfs een dubbele milieubelasting veroorzaken ten opzichte van begraven en cremeren.

MILIEUVRIENDELIJKE GRAFKIST

Sinds medio 2005 is in Nederland een nieuwe grafkist (doodskist) beschikbaar, die weinig of geen milieubelastende effecten veroorzaakt bij begraven of cremeren.

Het gebruik van houten graf/doodskisten bij begraven en cremeren is een milieubelastende activiteit. Dat heeft te maken met lijm-, lak- en verfsamenstellingen die bij de doorgaans gefineerde of gelakte kisten gebruikelijk zijn. Er is nu een alternatief voorhanden, dat geproduceerd wordt in Oost-Europa: de wilgentenen kist. Wilgentenen zijn volledig afbreekbare grondstoffen die aanzienlijk minder milieubelastend zijn dan hout en spaanplaat. Aan de twee kleuren (licht met donkere accenten) komen geen verfstoffen te pas, het gaat om natuurlijke accenten. Ook de verbindingen zijn natuurlijk, er worden geen verlijmingen toegepast. Hiermee levert de kist een belangrijke bijdrage aan het terugdringen van de milieubelasting van begrafenis en crematie.

top